دو مثقال سكنجبين تمر هندى تأليف حكيم علوى خان نافع از براى قى و صفراوى و شدت حرارت و حميات حاوه وقتى كه با قبض طبيعت باشد و مقوى معده و جگر حار است بگيرند تمر هندى صاف كرده نيم رطل و در دو رطل آب خالص و دو اوقيه‌ى گلاب يك شب بخيسانند و صبح آب صاف آن به غير ماليدن جرم آن به دست بگيرند و دو رطل شكر سفيد داخل كرده بجوشانند و قدرى سفيدى تخم مرغ مخلوط را به آب بزنند و كف آن را بگيرند و چون ديگر كف بر سر نيارد صاف نموده باز در ديگ سنگين كرده مقدار نيم رطل سركه‌ى انگورى داخل كرده بجوشانند تا به قوام آيد به كار برند . شربت تمر هندى طبع را نرم كند و صفرا بشكند و معده را قوت دهى و قى بازدارد [ صفت آن ] بگيرند تمر هندى نيم آثار و جوش داده شيره‌ى آن بستانند و صاف كنند و يك آثار قند سفيد اضافه نموده به قوام آرند . شربت انارين منعنع مانع قى و فواق و مقوى معده [ صفت آن ] دانه‌ى انار شيرين و ترش با لحم با هم بكوبند و آب آن را دو من بگيرند و يك من قند و يك اوقيه آب نعناع اضافه كرده به قوام آورند . نوع ديگر جهت قى و تهوع و غثيان و تقطيع اخلاط و تسكين حرارت جگر و رفع تشنگى و تقويت معده و اعاده‌ى هضم معمول [ صفت آن ] آب انار ترش و آب انار شيرين آب ليمو هر واحد پانزده مثقال قند سفيد يك رطل گلاب نيم رطل با هم مخلوط ساخته به قوام آرند و در آخر قوام آب برگ نعناع سبز به قدر ده مثقال داخل كنند . و اگر لطف خواهند عرق نعناع اضافه نمايند . و اگر آب نعناع يا عرق آن اضافه نكنند شربت انارين مىشود . و اگر شربت انار ترش خواهند آب انار شيرين ضم نمايند . و اگر شيرين خواهند آب انار ترش داخل نكنند . شربت انار ترش منعنع قى باز دارد و صفرا دفع كند و معده را قوت دهد [ صفت آن ] آب انار ترش دو من نعناع سبز چند شاخ عود خام مصطكى آمله‌ى منقى از هر يك دو درم پوست بيرون پسته پنج درم نيم كوفته در آب انار بجوشانند سواى مصطكى تا به نيمه آيد صاف كنند و با يك من قند سفيد به قوام آرند بعد از آن مصطكى سوده اضافه نمايند . شربت حماض مسكن صفرا و مانع قى و مقوى معده و دل و نافع خفقان حار [ صفت آن ] آب حماض پنجاه مثقال قند سفيد يك من شربت بپزند چنانچه رسم است . شربت ليمو معده را قوت دهد و اشتها آورد و صفرا بشكند و قى بازدارد و هاضمه قوى گرداند و خمار دفع كند [ صفت آن ] طريق ساختن آن مانند شربت حماض است . شربت فواكه معده و دل را قوت دهد و قى بازدارد [ صفت آن ] آب سيب و به و انار شيرين و ترش و امرود هر يك يك جزو آب زرشك آب سماق آب غوره و زعرور از هر يك نيم جزو بجوشانند تا به ثلث آيد پس قند سفيد به قدر كفايت اضافه نموده به قوام آرند . شربت فستق غثيان و قى را نافع [ صفت آن ] پوست بيرون پسته نعناع هر يك دو درم گل سرخ انار دانه زرشك هر يك چهار درم عود مصطكى هر يك يك درم شاخ‌هاى انگور شش درم آب به يك رطل آب سيب آب انار هر يك نيم رطل جمله را بپزند تا به نصف رسد پس صاف كنند و قند سفيد آميخته به قوام آرند . ضماد كه در قى صفراوى بعد از تنقيه به كار آيد [ صفت آن ] آب سيب بريان آب به بريان صندل سفيد گل سرخ موردترلادن عود كافور ممبوس بر معده ضماد كند . ايضاً جهت منع انصباب صفرا بر معده [ صفت آن ] پوست ترنج زرد و در پوست بيرون پسته سماق دانه هيل مصطكى رومى سنبل الطيب صندل سفيد مساوى در گلاب به قدر حاجت سائيده بر فم معده ضماد نمايند . ايضاً كه منع قى كند از مجربات استاد مرحوم [ صفت آن ] كافور نيم جزو زعفران يك جزو عود سه جزو صندل سفيد و سرخ هر يك چهار جزو گل سرخ سك هر يك پنج جزو به آب به و سماق ضماد كنند . طلا كه قى و هيضه را نافع است [ صفت آن ] رامك سك گرد سماق برابر به آب برگ مورد بر معده طلا نمايند . ايضاً كه قى بازدارد [ صفت آن ] اقاقيا سعد مر كندر جوز السرو مازو گل سرخ آمله گل ارمنى بلوط كاورس برنج عدس گلنار بزر البنج صندل به آب ورد يا به آب به شكم طلا كنند . قرص مصطكى قى و فواق را نفع دارد [ صفت آن ] عود مصطكى هر يك دو درم پوست بيرون پسته چهار درم گل سرخ سك هر يك پنج درم شربتى دو درم . قرص سماق مجرب براى كسى كه طعام قى كند و اشتها باز دهد [ صفت آن ] سماق سه درم زر در و طباشير زيره‌ى مدبر كشنيز خشك به گلاب تر كرده خشك نموده هر يك دو درم پوست بيرون پسته يك درم مصطكى نيم درم كوفته بيخته به گلاب قرص كنند شربتى از يك درم تا دو درم با شربت انار منعنع يا گلقند . قرص طباشير قابض معده را قوت دهد و قى و اسهال بازدارد [ صفت آن ] گل سرخ طباشير اناردانه گشنيز بريان هر يك دو مثقال پوست بيرون پسته مصطكى هر يك نيم مثقال سماق سه مثقال سماق سه مثقال زيره‌ى سياه مدبر يك مثقال كوفته بيخته به گلاب قرص سازند شربتى يك مثقال . لعوق انار دانه جهت تقويت معده و رفع قى عنيف مجرب است [ صفت آن ] گل سرخ آرد سنجد پوست بيرون پسته انار دانه زرشك هر يك پانزده مثقال سماق هفت مثقال نعناع حب الآس هر يك سه مثقال جمله را در سه رطل آب بجوشانند تا يك رطل بماند صاف كرده همراه آب ليمو و آب غوره و آب به و آب تمر هندى هر يك بست و پنج مثقال سركه شصت و دو مثقال نبات دو صد مثقال به قوام آرند و اندك اندك بليسند . مطبوخ انار دانه مقوى معده مدافع قى [ صفت آن ] انار دانه ده ورم مصطكى پودينه هر يك دام در يك رطل آب بجوشانند چون سوم حصبه بماند صاف كرده